الشيخ ناصر مكارم الشيرازي

24

الأمثل في تفسير كتاب الله المنزل ( تفسير نمونه ) ( فارسي )

ولى از آنجا كه اسلام هميشه نيش و نوش و انذار و بشارت را با هم مىآميزد تا معجون سالم تربيتى براى گنهكاران فراهم كند در آيه بعد راه بازگشت را به روى آنها گشوده و مىفرمايد : « اگر دست از جنگ بردارند و خوددارى كنند ، خداوند آمرزنده و مهربان است » ( * ( فَإِنِ انْتَهَوْا فَإِنَّ اللَّه غَفُورٌ رَحِيمٌ ) * ) . آرى اگر از شرك دست بردارند ، و آتش فتنه و فساد را خاموش كنند ، آنها برادران مسلمان شما خواهند بود ، و حتى چنان كه در دستورات ديگر آمده است از مجازات و غرامتهايى كه براى مجرمان است در مورد آنان صرف نظر مىشود . بعضى جمله « * ( فَإِنِ انْتَهَوْا ) * » ( اگر خوددارى كنند ) را به معنى خوددارى از شرك و كفر تفسير كرده‌اند ( چنان كه در بالا گفتيم ) . و بعضى به معنى خوددارى از جنگ در مسجد الحرام يا اطراف آن دانسته‌اند . جمع ميان هر دو معنى نيز ممكن است . در آيه بعد به هدف جهاد در اسلام اشاره كرده ، مىفرمايد : « با آنها پيكار كنيد تا فتنه از ميان برود » ( * ( وَقاتِلُوهُمْ حَتَّى لا تَكُونَ فِتْنَةٌ ) * ) . « و دين مخصوص خدا باشد » ( * ( وَيَكُونَ الدِّينُ لِلَّه ) * ) . سپس اضافه مىكند : « اگر آنها ( از اعتقاد در اعمال نادرست خود ) دست بردارند ( مزاحم آنان نشويد زيرا ) تعدى جز به ستمكاران روا نيست » ( * ( فَإِنِ انْتَهَوْا فَلا عُدْوانَ إِلَّا عَلَى الظَّالِمِينَ ) * ) . در ظاهر ، سه هدف براى جهاد در اين آيه ذكر شده ، از ميان بردن فتنه‌ها ، و محو شرك و بت پرستى ، و جلوگيرى از ظلم و ستم . اين احتمال وجود دارد كه منظور از فتنه همان شرك بوده باشد ، بنا بر اين هدف اول و دوم در هم ادغام مىشود ، و نيز اين احتمال وجود دارد كه منظور از ظلم در اينجا نيز همان شرك باشد چنان كه در آيه 13 سوره لقمان مىخوانيم : إِنَّ